
![]() |
|
Đoàn Chủ tọa tại phiên thảo luận. |
Hoàn thiện cơ chế gắn nhãn và bảo đảm minh bạch
Phát biểu ý kiến tại hội trưởng, Đại biểu Thạch Phước Bình (Đoàn Vĩnh Long) nêu, công nghệ deepfake thời gian qua đã gây ra nhiều vụ việc ảnh hưởng nghiêm trọng đến an ninh thông tin và quyền riêng tư. Do đó, dự thảo Luật cần bổ sung các khái niệm nền tảng như “nội dung giả lập”, “đầu ra do AI tạo”, “tương tác với AI” nhằm hình thành cơ sở pháp lý đầy đủ cho việc gắn nhãn và cảnh báo người dùng. Theo đại biểu, quy định tại Điều 9 dù đã thiết lập nghĩa vụ gắn nhãn, nhưng chưa xác định cụ thể loại nội dung phải gắn nhãn, mức độ gắn nhãn và trách nhiệm của các nền tảng trong phát hiện, ngăn chặn, gỡ bỏ nội dung giả. Việc thiết kế cơ chế gắn nhãn cần “chặt chẽ nhưng linh hoạt” để vừa bảo vệ người dùng, vừa không cản trở sáng tạo của doanh nghiệp.
![]() |
|
Đại biểu Thạch Phước Bình, Đoàn ĐBQH tỉnh Vĩnh Long phát biểu ý kiến. |
Đại biểu Trịnh Thị Tú Anh (Đoàn Lâm Đồng) lưu ý đến nguy cơ thiếu tính khả thi nếu không thống nhất tiêu chuẩn đánh dấu đầu ra AI. Nếu mỗi nền tảng sử dụng một công nghệ gắn nhãn khác nhau, hệ thống nhận diện sẽ không thể vận hành, thậm chí các mô hình mã nguồn mở có thể bị can thiệp để xóa bỏ dấu hiệu nhận dạng nếu tiêu chuẩn không đủ an toàn. Đại biểu đề xuất bổ sung nguyên tắc yêu cầu tiêu chuẩn kỹ thuật phải hài hòa và phù hợp với bộ tiêu chuẩn quốc tế, coi đây là điều kiện tiên quyết để hệ sinh thái AI vận hành thông suốt và để cơ quan quản lý có thể giám sát hiệu quả.
![]() |
|
Đại biểu Trịnh Thị Tú Anh, Đoàn ĐBQH tỉnh Lâm Đồng phát biểu ý kiến. |
Từ góc độ phân phối nội dung, đại biểu Dương Khắc Mai (Đoàn Lâm Đồng) cho rằng nếu chỉ quy định trách nhiệm gắn nhãn đối với nhà phát triển hoặc bên triển khai thì sẽ bỏ trống vai trò quan trọng của các nền tảng trung gian - nơi nội dung AI lan truyền nhanh nhất. Đại biểu đề nghị làm rõ trách nhiệm, đồng thời bổ sung chế tài xử lý hành vi cố tình bóc gỡ nhãn nhằm lừa dối công chúng. Theo đại biểu, chỉ khi trách nhiệm được phân bổ đồng đều cho toàn bộ các chủ thể trong chuỗi tạo lập - vận hành - phân phối nội dung thì yêu cầu minh bạch mới phát huy hiệu quả và bảo vệ người dùng một cách thực chất.
![]() |
|
Đại biểu Dương Khắc Mai, Đoàn ĐBQH tỉnh Lâm Đồng phát biểu ý kiến. |
Xác định rõ chủ thể chịu trách nhiệm và nguyên tắc bồi thường
Song hành với yêu cầu minh bạch, nhiều đại biểu đánh giá trách nhiệm bồi thường khi AI gây hại là “nút thắt pháp lý lớn nhất” cần được quy định cụ thể để xử lý các tình huống thực tế. Đại biểu Phạm Văn Hòa (Đoàn Đồng Tháp) nhấn mạnh, trách nhiệm pháp lý không thể gói trong một chủ thể duy nhất vì vòng đời của hệ thống AI có sự tham gia của nhiều bên: nhà phát triển, nhà cung cấp, bên triển khai và người sử dụng. Việc phân định rõ nghĩa vụ của từng chủ thể là cần thiết để tránh tình trạng đùn đẩy trách nhiệm hoặc né tránh khi xảy ra sự cố.
![]() |
|
Đại biểu Phạm Văn Hòa, Đoàn ĐBQH tỉnh Đồng Tháp phát biểu ý kiến. |
Đại biểu Trần Khánh Thu (Đoàn Hưng Yên) chỉ ra sự mâu thuẫn trong Điều 28 của dự thảo: Khoản 1 quy định xử lý tùy theo mức độ, tính chất vi phạm, nhưng khoản 2 lại ấn định mức phạt tối đa 1 triệu đồng đối với cá nhân - mức phạt quá thấp so với rủi ro tiềm ẩn của lĩnh vực AI. Đại biểu đề nghị sửa đổi quy định để bảo đảm đồng bộ với Luật Xử phạt vi phạm hành chính và đủ sức răn đe, tránh tình trạng “lỗ hổng” pháp lý khiến chế tài chỉ mang tính tượng trưng.
![]() |
|
Đại biểu Trần Khánh Thu, Đoàn ĐBQH tỉnh Hưng Yên phát biểu ý kiến. |
Từ góc độ pháp lý nền tảng, đại biểu Phạm Trọng Nghĩa (Đoàn Lạng Sơn) khẳng định AI không phải là chủ thể pháp lý, không thể chịu trách nhiệm dân sự, hành chính, hay hình sự. Luật cần làm rõ điều này để tránh ngộ nhận rằng AI có thể gánh trách nhiệm thay con người. Đại biểu đề nghị xác định trách nhiệm đối với ba nhóm chủ thể chính: nhà phát triển, nhà cung cấp và bên triển khai - những bên có khả năng kiểm soát hệ thống ở các mức độ khác nhau. Bên cạnh đó, dự thảo chưa làm rõ ai là chủ sở hữu hoặc người chiếm hữu hệ thống AI, trong khi đây là yếu tố cốt lõi theo Bộ luật Dân sự để xác định nghĩa vụ bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng.
![]() |
|
Đại biểu Phạm Trọng Nghĩa, Đoàn ĐBQH tỉnh Lạng Sơn phát biểu ý kiến. |
Liên quan trường hợp hệ thống AI bị tấn công mạng hoặc chiếm quyền điều khiển trái phép, đại biểu Dương Khắc Mai cho rằng dù dự thảo đã quy định cơ chế miễn trách nhiệm nếu chủ thể chứng minh tuân thủ đầy đủ quy định an toàn, nhưng tiêu chí “tuân thủ đầy đủ” cần được luật hóa cụ thể để tránh bị lạm dụng. Luật phải bảo vệ chủ thể chấp hành đúng quy định nhưng không để cơ chế miễn trừ trở thành “lá chắn” né tránh trách nhiệm pháp lý.
![]() |
|
Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng tiếp thu, giải trình về dự thảo Luật Trí tuệ nhân tạo. |
Tiếp thu, giải trình các ý kiến, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng khẳng định triết lý xuyên suốt của dự thảo là “AI phải phục vụ con người và không thay thế vai trò quyết định của con người”. Về minh bạch, Bộ trưởng nhấn mạnh nguyên tắc người dân phải biết khi nào họ tương tác với AI và rằng việc gắn nhãn là yêu cầu bắt buộc, nhất là đối với các nội dung có nguy cơ gây nhầm lẫn như deepfake. Về trách nhiệm và bồi thường, Bộ trưởng cho biết cơ quan soạn thảo sẽ cân nhắc bỏ quy định xử phạt theo doanh thu, bởi dự thảo đã quy định bồi thường toàn bộ thiệt hại và có chế tài đình chỉ cung cấp dịch vụ - đủ mạnh để bảo đảm tính răn đe.
Bài viết chưa có bình luận nào.