Chỉ thị nêu rõ, bảo đảm cung ứng điện an toàn, ổn định, liên tục cho sản xuất, kinh doanh và đời sống nhân dân là nhiệm vụ trọng tâm, cấp bách, có ý nghĩa quyết định đối với tăng trưởng kinh tế và an ninh năng lượng quốc gia.

Năm 2026 là năm đầu triển khai Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2026–2030 với mục tiêu tăng trưởng ở mức hai con số, đặt ra yêu cầu rất lớn đối với bảo đảm cung ứng điện, nhất là phát triển các nguồn điện nền và năng lượng sạch trong nước. Trong khi đó, thị trường năng lượng quốc tế tiếp tục diễn biến phức tạp, tiềm ẩn nhiều rủi ro, tác động trực tiếp đến an ninh năng lượng quốc gia. Nếu không kịp thời có các giải pháp đồng bộ, quyết liệt và hiệu quả, nguy cơ mất cân đối cung – cầu điện có thể xảy ra, đặc biệt trong giai đoạn 2026–2028.

Trong bối cảnh đó, việc triển khai đồng bộ, quyết liệt các giải pháp quản lý nhu cầu và sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả trên phạm vi toàn quốc có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, góp phần giảm phụ tải đỉnh, nâng cao hiệu quả vận hành hệ thống điện, giảm áp lực đầu tư nguồn điện mới. Đồng thời, phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ kết hợp với hệ thống lưu trữ năng lượng phù hợp sẽ bổ sung nguồn điện tại chỗ, tăng cường tính linh hoạt của hệ thống điện, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia. Các giải pháp này phải được tổ chức thực hiện quyết liệt ngay từ năm 2026, gắn với trách nhiệm cụ thể của từng bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp.

Để chủ động thực hiện các giải pháp quản lý nhu cầu sử dụng điện năm 2026, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, các tập đoàn, tổng công ty nhà nước, các tổ chức, cá nhân liên quan khẩn trương triển khai quyết liệt, kịp thời, hiệu quả các nhiệm vụ, giải pháp.

Theo đó, mục tiêu đặt ra là phấn đấu tiết kiệm tối thiểu 3% tổng điện năng tiêu thụ toàn quốc trong năm 2026; trong các tháng cao điểm nắng nóng (từ tháng 4 đến tháng 7) tiết kiệm tối thiểu 10% điện năng tiêu thụ. Đồng thời, triển khai đồng bộ các chương trình quản lý nhu cầu điện, dịch chuyển và điều chỉnh phụ tải, phấn đấu tiết giảm tối thiểu 3.000 MW công suất phụ tải vào các khung giờ cao điểm khi có nguy cơ mất cân đối cung – cầu.

Chỉ thị yêu cầu đẩy mạnh phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ, ưu tiên tại cơ quan công sở, cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và hộ gia đình; khuyến khích lắp đặt kết hợp hệ thống lưu trữ năng lượng nhằm giảm phụ tải giờ cao điểm và tăng khả năng tự chủ nguồn điện tại chỗ. Phấn đấu hằng năm có khoảng 10% cơ quan công sở và 10% hộ gia đình trên cả nước lắp đặt, sử dụng điện mặt trời mái nhà, hoặc đạt khoảng 20% công suất theo kế hoạch phát triển giai đoạn 2026–2030 của các địa phương.

Ảnh minh họa.

Bên cạnh đó, yêu cầu huy động tối đa các nguồn điện tại chỗ, nguồn điện dự phòng của các cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, kinh doanh khi hệ thống điện có nguy cơ thiếu hụt công suất; tăng cường sử dụng năng lượng tại chỗ nhằm giảm áp lực cung ứng điện từ hệ thống điện quốc gia. Tập đoàn Điện lực Việt Nam được giao mục tiêu giảm tổn thất điện năng trên toàn hệ thống xuống dưới 6%.

Chỉ thị cũng nêu rõ các yêu cầu chung đối với các bộ, ngành, địa phương và các tổ chức, cá nhân liên quan, trong đó nhấn mạnh việc khẩn trương xây dựng và ban hành kế hoạch hành động năm 2026 về sử dụng điện tiết kiệm và hiệu quả; tổ chức triển khai đồng bộ các giải pháp giảm phụ tải đỉnh, dịch chuyển phụ tải; đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến quy định Fv88 com Nhà Cái Fv88; tăng cường kiểm tra, giám sát, kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm.

Đối với từng lĩnh vực cụ thể, Chỉ thị yêu cầu thực hiện nghiêm các giải pháp tiết kiệm điện tại cơ quan, công sở; rà soát, thay thế thiết bị tiêu thụ điện hiệu suất thấp; tăng cường ứng dụng công nghệ trong quản lý tiêu thụ điện và gắn trách nhiệm người đứng đầu. Trong chiếu sáng công cộng và quảng cáo ngoài trời, phấn đấu tiết kiệm tối thiểu 30% tổng điện năng tiêu thụ; điều chỉnh thời gian vận hành hợp lý, giảm công suất vào giờ cao điểm và sau 23 giờ.

Đối với hộ gia đình, khuyến khích lắp đặt điện mặt trời mái nhà kết hợp hệ thống lưu trữ, sử dụng các giải pháp năng lượng tái tạo phù hợp. Các cơ sở kinh doanh, dịch vụ và doanh nghiệp sản xuất được yêu cầu chủ động xây dựng kế hoạch tiết kiệm điện, tham gia các chương trình điều chỉnh phụ tải, bố trí sản xuất hợp lý, hạn chế sử dụng điện vào giờ cao điểm, đồng thời chuẩn bị nguồn điện dự phòng. Các cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm phải bảo đảm tiết kiệm ít nhất 3% điện năng tiêu thụ.

Chỉ thị phân công rõ trách nhiệm cho các bộ, ngành. Bộ Công Thương chủ trì tổ chức triển khai, hướng dẫn, kiểm tra, tổng hợp kết quả thực hiện; nghiên cứu, đề xuất cơ chế, chính sách thúc đẩy tiết kiệm điện và phát triển điện mặt trời mái nhà. Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước phối hợp xây dựng cơ chế tài chính, tín dụng, hỗ trợ phát triển các chương trình tiết kiệm điện và điện mặt trời mái nhà. Bộ Xây dựng nghiên cứu ban hành quy chuẩn, tiêu chuẩn công trình sẵn sàng cho điện mặt trời; Bộ Khoa học và Công nghệ hoàn thiện các tiêu chuẩn về hiệu suất năng lượng.

Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương có trách nhiệm xây dựng và triển khai kế hoạch tiết kiệm điện năm 2026; xác định chỉ tiêu cụ thể, tăng cường kiểm tra, giám sát, đẩy mạnh tuyên truyền và hỗ trợ người dân, doanh nghiệp lắp đặt điện mặt trời mái nhà; đồng thời chịu trách nhiệm trước Thủ tướng Chính phủ về kết quả thực hiện.

Tập đoàn Điện lực Việt Nam được giao triển khai các chương trình quản lý phụ tải, tiết kiệm điện; nâng cấp, vận hành an toàn hệ thống điện; phối hợp vận động khách hàng tham gia tiết giảm phụ tải và hỗ trợ lắp đặt điện mặt trời mái nhà.

Thủ tướng Chính phủ giao Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp các bộ, ngành, địa phương theo dõi, đôn đốc, tổng hợp tình hình thực hiện, kịp thời báo cáo để chỉ đạo điều hành phù hợp với thực tế cung ứng điện.

Chỉ thị yêu cầu các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp và các tổ chức, cá nhân liên quan căn cứ chức năng, nhiệm vụ được giao, chủ động xây dựng kế hoạch và tổ chức thực hiện, chịu trách nhiệm trước Thủ tướng Chính phủ về kết quả, mục tiêu đề ra; trong quá trình thực hiện, kịp thời báo cáo những khó khăn, vướng mắc để được xem xét, chỉ đạo.

PV