Chỉ thị nêu rõ, thời gian qua, tình hình chính trị, kinh tế và an ninh thế giới diễn biến phức tạp; xung đột quân sự và căng thẳng địa chính trị gia tăng tại nhiều khu vực, đặc biệt tại các địa bàn sản xuất và trung chuyển năng lượng lớn, đã tác động trực tiếp đến nguồn cung dầu mỏ, khí đốt và than trên thị trường quốc tế, gây đứt gãy chuỗi cung ứng, biến động mạnh giá năng lượng, làm gia tăng rủi ro đối với an ninh năng lượng của nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam.

Trong bối cảnh đó, sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả được xác định là một trong những giải pháp quan trọng hàng đầu nhằm giảm thiểu rủi ro về nguồn cung, hạ chi phí sản xuất, nâng cao hiệu quả và sức cạnh tranh của nền kinh tế; đồng thời góp phần bảo đảm vững chắc an ninh năng lượng quốc gia và thực hiện mục tiêu phát triển bền vững. Chỉ thị đặt ra các mục tiêu cụ thể đến năm 2030 như: giảm tiêu hao năng lượng tính trên đơn vị GDP từ 1-1,5%/năm; phấn đấu đạt tỷ lệ tiết kiệm điện tối thiểu 3%/năm đối với các cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm; giảm tỷ lệ tổn thất điện năng trong truyền tải và phân phối xuống còn 5,8%; bảo đảm 100% cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm thực hiện kiểm toán năng lượng định kỳ và áp dụng hệ thống quản lý năng lượng; tối thiểu 50% phương tiện giao thông công cộng tại các đô thị chuyển sang sử dụng điện.

Ảnh minh họa.

Để thực hiện các mục tiêu nêu trên, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp và toàn xã hội tập trung triển khai đồng bộ các nhiệm vụ, giải pháp. Trong đó, các bộ, cơ quan trung ương và địa phương cần lồng ghép mục tiêu tiết kiệm năng lượng vào chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển; đẩy mạnh triển khai các biện pháp sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả; thúc đẩy chuyển đổi sang phương tiện giao thông điện, phát triển hạ tầng sạc, khuyến khích sử dụng nhiên liệu sinh học; tăng cường đầu tư đổi mới công nghệ, thiết bị hiệu suất cao; ứng dụng công nghệ số trong quản lý năng lượng; khuyến khích nghiên cứu, phát triển và ứng dụng các dạng năng lượng mới, năng lượng phát thải thấp như hydrogen, ammonia; thúc đẩy sử dụng pin lưu trữ, điện mặt trời mái nhà và điện gió.

Bộ Công Thương được giao chủ trì theo dõi sát diễn biến thị trường năng lượng thế giới; kịp thời tham mưu các giải pháp điều hành phù hợp; hoàn thiện hệ thống cơ chế, chính sách, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả; tăng cường kiểm tra việc chấp hành các quy định liên quan; bảo đảm nguồn cung năng lượng cho phát triển kinh tế - xã hội và đời sống nhân dân trong mọi tình huống. Đồng thời, đẩy mạnh ứng dụng khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số trong lĩnh vực năng lượng; phát triển thị trường dịch vụ năng lượng; thúc đẩy sử dụng nhiên liệu sinh học, nhất là triển khai lộ trình xăng sinh học E10; hỗ trợ phát triển công nghiệp hỗ trợ phục vụ ngành công nghiệp xe điện.

Bộ Xây dựng tập trung hoàn thiện hệ thống quy chuẩn, tiêu chuẩn xây dựng theo hướng sử dụng năng lượng hiệu quả; thúc đẩy phát triển công trình xanh; tăng cường quản lý tiêu thụ năng lượng trong các công trình; khuyến khích tích hợp hạ tầng sạc điện trong các dự án đô thị, bãi đỗ xe; phối hợp phát triển hệ thống giao thông công cộng sử dụng điện.

Bộ Tài chính nghiên cứu, xây dựng cơ chế tài chính, chính sách ưu đãi đối với các dự án tiết kiệm năng lượng và phương tiện giao thông điện; phối hợp xây dựng Quỹ thúc đẩy sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả. Bộ Khoa học và Công nghệ đẩy mạnh nghiên cứu, phát triển và chuyển giao công nghệ tiết kiệm năng lượng, công nghệ pin, trạm sạc và các giải pháp công nghệ tiên tiến.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì phát triển vùng nguyên liệu phục vụ sản xuất nhiên liệu sinh học; thúc đẩy sử dụng phụ phẩm nông nghiệp; phát triển năng lượng sinh khối; xây dựng quy định về quản lý, thu hồi, tái chế pin xe điện và các chất thải liên quan.

Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương có trách nhiệm xây dựng và triển khai kế hoạch sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả; ban hành cơ chế khuyến khích đầu tư hạ tầng sạc điện, phát triển phương tiện giao thông điện; tăng cường kiểm tra, giám sát việc sử dụng năng lượng; rà soát, bảo đảm cung cấp điện hợp lý, hiệu quả.

Các tập đoàn, doanh nghiệp trong lĩnh vực năng lượng như Tập đoàn Điện lực Việt Nam, Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam, Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam và các đơn vị kinh doanh xăng dầu được giao triển khai các giải pháp tiết kiệm năng lượng trong sản xuất, kinh doanh; ứng dụng công nghệ tiên tiến; tối ưu hóa vận hành hệ thống; kiểm soát hao hụt; bảo đảm nguồn cung năng lượng ổn định, an toàn.

Đối với các doanh nghiệp và cơ sở sử dụng năng lượng, Chỉ thị yêu cầu khẩn trương xây dựng, triển khai các giải pháp tiết kiệm năng lượng; đầu tư đổi mới công nghệ; áp dụng hệ thống quản lý năng lượng theo tiêu chuẩn phù hợp.

Thủ tướng Chính phủ giao Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành, địa phương tổ chức triển khai thực hiện Chỉ thị; theo dõi, đôn đốc, tổng hợp tình hình, định kỳ báo cáo Thủ tướng Chính phủ. Trong quá trình thực hiện, nếu phát sinh khó khăn, vướng mắc, các bộ, ngành, địa phương kịp thời báo cáo để được xem xét, chỉ đạo.

Phan Anh