Hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, khẳng định tầm nhìn chiến lược phát triển tài chính - đầu tư quốc gia

Nghị định số 323/2025/NĐ-CP gồm 7 chương, 23 điều, quy định chi tiết về tổ chức, cơ chế hoạt động, thẩm quyền quản lý, giám sát và giải quyết tranh chấp trong Trung tâm tài chính quốc tế (TTTCQT), áp dụng đối với nhà đầu tư, tổ chức, cá nhân, cơ quan quản lý và các thiết chế trung gian tham gia hoạt động trong Trung tâm.

Theo Nghị định, Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam là một thực thể pháp lý thống nhất, hoạt động tại hai địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh và thành phố Đà Nẵng. Tất cả chuẩn mực, quy chế, quy trình, biểu mẫu nghiệp vụ, tiêu chuẩn cấp phép được ban hành thống nhất, áp dụng đồng thời tại hai địa điểm để bảo đảm tính nhất quán, minh bạch và khả năng tương tác của thị trường tài chính trong nước với quốc tế.

TTTCQT tại Thành phố Hồ Chí Minh định hướng phát triển thành trung tâm tài chính toàn diện, cung cấp đầy đủ các dịch vụ tài chính truyền thống và hiện đại, bao gồm huy động vốn, đầu tư, phát hành và giao dịch sản phẩm tài chính, quản lý tài sản, dịch vụ tài chính ứng dụng công nghệ (fintech) và tài chính xanh. Trong khi đó, TTTCQT tại Đà Nẵng hướng đến mô hình trung tâm tài chính gắn với đổi mới sáng tạo, công nghệ số và tài chính bền vững, đóng vai trò vườn ươm thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) cho các mô hình tài chính mới, thúc đẩy phát triển tài sản số, thanh toán số và chuỗi dịch vụ tài chính hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo.

Nghị định quy định rõ cơ cấu tổ chức, cơ chế vận hành và phân khu chức năng của TTTCQT gồm: Khu giao dịch tài chính, khu ngân hàng, sàn chứng khoán, khu trung tâm trọng tài, tòa án, khu dịch vụ hỗ trợ, cùng các phân khu phụ trợ khác. Việc bố trí không gian và hạ tầng phải phù hợp với quy hoạch phát triển đô thị, bảo đảm an ninh, quốc phòng, môi trường và kết nối hạ tầng kỹ thuật đồng bộ.

Tại Thành phố Hồ Chí Minh, Trung tâm có diện tích khoảng 898 ha, bao gồm khu vực trung tâm thành phố và Khu đô thị mới Thủ Thiêm; tại Đà Nẵng, diện tích khoảng 300 ha, trong đó có khu vực lấn biển đối diện đường Nguyễn Tất Thành. Ủy ban nhân dân hai địa phương chịu trách nhiệm xác định chi tiết địa giới, quỹ đất, đảm bảo tính pháp lý, khả năng phát triển và kết nối hạ tầng kỹ thuật.

Theo Nghị định, Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam là một thực thể pháp lý thống nhất, hoạt động tại hai địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh và thành phố Đà Nẵng.

Đột phá thể chế, kiến tạo động lực tăng trưởng mới cho nền kinh tế

Về lộ trình và kế hoạch phát triển, Chính phủ giao Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh và Ủy ban nhân dân thành phố Đà Nẵng trong giai đoạn 2025–2026 phải hoàn thành việc hình thành và đưa vào hoạt động TTTCQT, trong đó bao gồm bố trí đầy đủ nguồn lực, nhân lực, cơ sở hạ tầng và hệ thống điều hành.

Cùng với đó, hai địa phương cần hoàn thiện các dự án hạ tầng trọng điểm, kết nối giao thông, viễn thông, logistics, công nghệ thông tin; đồng thời xây dựng hệ sinh thái tài chính hiện đại gồm các sàn giao dịch, nền tảng giao dịch mới, dịch vụ tài chính ứng dụng công nghệ, từng bước hình thành hệ thống tư vấn, kiểm toán, định giá và pháp lý đạt chuẩn quốc tế.

Từ năm 2026 trở đi, các cơ quan thuộc TTTCQT có trách nhiệm chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành xây dựng cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội, nhằm thu hút vốn đầu tư quốc tế, công nghệ tài chính hiện đại và nhân lực chất lượng cao; đồng thời thiết lập cơ chế kiểm tra, giám sát, quản lý rủi ro và bảo đảm an ninh, an toàn tài chính – tiền tệ quốc gia.

Trong vòng 5 năm kể từ ngày Nghị định có hiệu lực, Hội đồng điều hành TTTCQT sẽ tiến hành sơ kết, đánh giá, báo cáo Chính phủ về kết quả vận hành, đề xuất phương án tái cấu trúc, tinh gọn tổ chức khi đáp ứng đủ điều kiện an toàn, hiệu quả, bảo đảm hoạt động thông suốt tại cả hai địa điểm.

Nghị định cũng quy định danh mục ngành, nghề, sản phẩm, dịch vụ ưu tiên phát triển của TTTCQT, bao gồm: Phát triển hạ tầng tài chính, tài chính xanh và ESG (môi trường – xã hội – quản trị), thị trường hàng hóa và hàng hóa phái sinh, công nghệ tài chính và đổi mới sáng tạo, quỹ đầu tư và dịch vụ quản lý tài sản, dịch vụ hỗ trợ chuyên nghiệp và các lĩnh vực tài chính chuyên biệt khác.

Việc ban hành Nghị định 323/2025/NĐ-CP thể hiện bước chuyển mạnh mẽ trong cải cách kinh tế, cụ thể hóa chủ trương của Đảng và Nhà nước về phát triển kinh tế số, tài chính xanh, đổi mới sáng tạo, đồng thời là trụ cột quan trọng trong Chiến lược phát triển thị trường vốn và hệ thống tài chính Việt Nam.

Phan Anh