Quy định rõ phạm vi, đối tượng, hình thức và trình tự lấy ý kiến Nhân dân

Nghị định quy định cụ thể phạm vi, hình thức, trình tự, thủ tục và trách nhiệm của các cấp chính quyền trong việc tổ chức lấy ý kiến Nhân dân khi thực hiện các đề án liên quan đến việc điều chỉnh đơn vị hành chính, bảo đảm dân chủ, công khai, minh bạch, tạo sự đồng thuận xã hội.

Theo Nghị định, việc lấy ý kiến Nhân dân được tiến hành tại các đơn vị hành chính cấp xã chịu ảnh hưởng trực tiếp. Trường hợp liên quan đến đơn vị hành chính cấp tỉnh, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh tổ chức lấy ý kiến toàn bộ Nhân dân ở các xã, phường, thị trấn trong phạm vi tỉnh. Trường hợp liên quan đến đơn vị hành chính cấp xã, việc lấy ý kiến được thực hiện tại chính đơn vị hành chính đó.

Hình thức lấy ý kiến được thực hiện chủ yếu bằng Phiếu lấy ý kiến hộ gia đình, theo mẫu kèm theo Nghị định và hướng dẫn của Fv88 com Nhà Cái Fv88 về thực hiện dân chủ ở cơ sở. Căn cứ tình hình thực tế, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có thể lựa chọn cách phát phiếu phù hợp hoặc giao cho cấp xã tổ chức; đồng thời khuyến khích áp dụng hình thức điện tử qua cổng thông tin điện tử, mạng xã hội hợp pháp hoặc các nền tảng trực tuyến bảo đảm tính công khai, thuận tiện, minh bạch, phù hợp với năng lực công nghệ thông tin tại địa phương.

Về trình tự và thời hạn thực hiện, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh sau khi xây dựng Đề án điều chỉnh đơn vị hành chính sẽ gửi mẫu phiếu, tài liệu và hướng dẫn đến Ủy ban nhân dân cấp xã để tổ chức lấy ý kiến Nhân dân. Thời hạn hoàn thành việc lấy ý kiến tại cấp xã là 60 ngày kể từ khi nhận được văn bản chỉ đạo của cấp tỉnh. Sau đó, trong vòng 05 ngày làm việc, Ủy ban nhân dân cấp xã tổng hợp, lập báo cáo kết quả gửi Hội đồng nhân dân cùng cấp (nếu có) và Ủy ban nhân dân cấp tỉnh; đồng thời công khai trên trang, cổng thông tin điện tử của mình.

Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có trách nhiệm tổng hợp kết quả lấy ý kiến từ các địa phương, gửi Hội đồng nhân dân cùng cấp, Cổng thông tin điện tử Chính phủ và công khai kết quả trên trang thông tin của tỉnh trong vòng 05 ngày làm việc kể từ khi nhận được báo cáo của cấp dưới. Việc công khai kết quả là bắt buộc, nhằm bảo đảm nguyên tắc dân chủ, minh bạch và trách nhiệm giải trình trước Nhân dân.

Ảnh minh họa.

Bảo đảm công khai, minh bạch và dân chủ ở cơ sở

Theo Nghị định, báo cáo kết quả lấy ý kiến Nhân dân phải nêu rõ quá trình tổ chức, tổng số hộ gia đình, số hộ tham gia, số hộ đồng ý và không đồng ý, cùng các ý kiến khác (nếu có).

Đối với đơn vị hành chính cấp tỉnh hoặc cấp xã, nếu từ 50% trở lên tổng số hộ gia đình trên địa bàn tán thành, cơ quan xây dựng Đề án sẽ tiếp tục hoàn thiện hồ sơ, trình Hội đồng nhân dân cùng cấp xem xét, cho ý kiến.

Trường hợp đơn vị hành chính cấp xã không có Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh sẽ chỉ đạo hoàn thiện và trình Hội đồng nhân dân cấp tỉnh xem xét.

Nghị định cũng quy định rõ việc thông tin, tuyên truyền trước và trong quá trình lấy ý kiến. Ủy ban nhân dân các cấp có trách nhiệm phổ biến, công khai các nội dung của Đề án, hình thức và thời gian lấy ý kiến để Nhân dân nắm bắt, tham gia đóng góp ý kiến. Tài liệu phục vụ lấy ý kiến gồm dự thảo Đề án, bản tóm tắt đề án, kế hoạch tổ chức lấy ý kiến, được đăng tải công khai trên các cổng thông tin điện tử của Chính phủ, của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh và cấp xã, đồng thời niêm yết tại trụ sở chính quyền địa phương, nhà văn hóa thôn, tổ dân phố và tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng.

Nghị định cũng quy định cụ thể trách nhiệm tiếp nhận, xử lý kiến nghị về kết quả lấy ý kiến. Trường hợp có sai sót, công dân và tổ chức có quyền kiến nghị đến cơ quan có thẩm quyền. Trong thời hạn 05 ngày làm việc, Ủy ban nhân dân nơi lập báo cáo phải giải quyết và thông báo kết quả. Nếu sai sót xảy ra trong quá trình tổng hợp, báo cáo hoặc đăng tải kết quả, Ủy ban nhân dân các cấp phải kịp thời chỉnh sửa, đính chính và công bố lại trong thời hạn quy định.

Nghị định số 321/2025/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 16/12/2025, đồng thời bãi bỏ Nghị định số 54/2018/NĐ-CP ngày 16/4/2018 và Nghị định số 66/2023/NĐ-CP ngày 24/8/2023 trước đây về cùng nội dung hướng dẫn việc lấy ý kiến cử tri liên quan đến thành lập, giải thể, nhập, chia, điều chỉnh địa giới đơn vị hành chính.

Phan Anh