Trong trường hợp người có thư tín, điện tín (bao gồm cả người nhận và người gửi) đang liên quan đến vụ án hình sự nếu thấy cần thiết Cơ quan điều tra có thể áp dụng các biện pháp thu giữ để thu thập tài liệu, đồ vật liên quan đến vụ án.

Khi tiến hành thu giữ thư tín, điện tín thì Thủ trưởng, Phó Thủ trưởng Cơ quan điều tra các cấp là người có thẩm quyền ra lệnh thu giữ (khoản 2 Điều 36 BLTTHS năm 2015: Khi tiến hành tố tụng hình sự, Thủ trưởng Cơ quan điều tra có những nhiệm vụ và quyền hạn sau đây: …c)… thu giữ…; khoản 3 Điều 36 BLTTHS năm 2015: Khi được phân công tiến hành việc khởi tố, điều tra vụ án hình sự, Phó Thủ trưởng Cơ quan điều tra có những nhiệm vụ, quyền hạn quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều này, trừ quy định tại điểm b khoản 1 Điều này…).

Phạm vi thu giữ thư tín, điện tín, bưu kiện, bưu phẩm trong BLTTHS năm 2015 đã được mở rộng hơn. Cụ thể, tại khoản 1 Điều 197 quy định “khi cần thiết phải thu giữ… tại cơ quan, tổ chức bưu chính, viễn thông thì Cơ quan điều tra ra lệnh thu giữ. Lệnh này phải được Viện kiểm sát cùng cấp phê chuẩn trước khi thi hành”. Trong khi BLTTHS năm 2003 chỉ quy định phạm vi thu giữ “tại bưu điện”.

Một quy định mới của BLTTHS năm 2015 về vấn đề này là: Trong trường hợp không thể trì hoãn được, sau khi Cơ quan điều tra tiến hành thu giữ thư tín, điện tín phải thông báo ngay cho Viện kiểm sát cùng cấp bằn văn bản kèm theo tài liệu có liên quan đến việc thu giữ để xét phê chuẩn. Trong thời hạn 24 giờ kể từ khi nhận được đề nghị xét phê chuẩn và tài liệu liên quan đến việc thu giữ thư tín, điện tín, bưu kiện, bưu phẩm, Viện kiểm sát phải ra quyết định phê chuẩn hoặc quyết định không phê chuẩn. Nếu Viện kiểm sát quyết định không phê chuẩn thì người đã ra lệnh thu giữ phải trả lại ngay cho cơ quan, tổ chức bưu chính, viễn thông, đồng thời thông báo cho người có thư tín, điện tín, bưu kiện, bưu phẩm bị thu giữ biết (khoản 2 Điều 197 BLTTHS năm 2015).

Cùng vấn đề này, BLTTHS năm 2003 chỉ quy định: “Trong trường hợp không thể trì hoãn được, sau khi Cơ quan điều tra tiến hành thu giữ… không buộc Viện kiểm sát phải phê chuẩn trong trường hợp này”. Đồng thời, BLTTHS năm 2003 cũng không quy định thời hạn xét phê chuẩn của Viện kiểm sát và trường hợp Viện kiểm sát không phê chuẩn thì thư tín, điện tín, bưu kiện, bưu phẩm bị thu hồi được xử lý như thế nào.

Về quy trình thực hiện thu giữ: Khoản 3 Điều 197 BLTTHS năm 2015 đã bổ sung một số quy định mới như: Người thi hành lệnh phải thông báo cho người phụ trách cơ quan, tổ chức bưu chính, viễn thông hữu quan trước khi tiến hành thu giữ. Người quản lý cơ quan, tổ chức bưu chính, viễn thông hữu quan phải tạo điều kiện để người thi hành lệnh thu giữ hoàn thành nhiệm vụ.

Khi thu giữ thư tín, điện tín, bưu kiện, bưu phẩm, phải có đại diện của cơ quan, tổ chức bưu chính, viễn thông chứng kiến và ký xác nhận vào biên bản.
Cơ quan ra lệnh thu giữ phải thông báo cho người có thư tín, điện tín, bưu kiện, bưu phẩm bị thu giữ biết. Nếu việc thông báo cản trở điều tra thì sau khi cản trở đó không còn nữa, cơ quan ra lệnh thu giữ phải thông báo ngay.

Về trách nhiệm bảo quản thư, điện tín bị thu giữ: Điện tín, thư tín bị thu giữ hoặc bị niêm phong là những vật chứng hoặc tài liệu có liên quan trực tiếp đến vụ án có giá trị phát hiện, chứng minh Tham gia casino trực tuyến FV88 và người phạm tội, phục vụ công tác điều tra, xét xử. Vì vậy, pháp luật quy định người được giao bảo quản phải bảo quản nguyên vẹn. Trong trường hợp người được giao bảo quản có hành vi phá hủy niêm phong, tiêu dùng, chuyển nhượng, đánh tráo, cất giấu hoặc hủy hoại… thư tín, điện tín, bưu kiện, bưu phẩm thì phải chịu trách nhiệm hình sự theo quy định của Bộ luật Hình sự (quy định tại Điều 199 BLTTHS năm 2015)./.

Nguyễn Long