
1. Một số dạng vi phạm phổ biến về tố tụng
- Việc thu thập chứng cứ chưa đầy đủ theo quy định:
Khi điều tra, truy tố, xét xử vụ án hình sự, Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát và Toà án phải có trách nhiệm chứng minh: Có hành vi phạm tội xảy ra hay không, thời gian, địa điểm và những tình tiết khác của hành vi phạm tội; ai là người thực hiện hành vi phạm tội; có lỗi hay không có lỗi, do cố ý hay vô ý; có năng lực trách nhiệm hình sự hay không; mục đích, động cơ phạm tội; những tình tiết tăng nặng, tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự của bị can, bị cáo và những đặc điểm về nhân thân của bị can, bị cáo; tính chất và mức độ thiệt hại do hành vi phạm tội gây ra. Song trong một số vụ án, các cơ quan tiến hành tố tụng cấp sơ thẩm chưa điều tra làm rõ các vấn đề cần thiết chứng minh theo quy định.
Ví dụ: Vụ án K cùng đồng phạm phạm tội giết người xảy ra tại tỉnh B. K cùng đồng phạm đánh T, người dùng dao, người dùng mũ bảo hiểm, người dùng tay chân và người dùng cây sắt vuông. Cáo trạng và bản án sơ thẩm đều xác định vết chấn thương sọ não có thể dẫn đến T bị tử vong là do bị cáo K dùng dao (loại dao chặt nước đá) gây ra và những bị cáo còn lại cũng có lời khai theo hướng đổ trách nhiệm cho bị cáo K, bản kết luận giám định của Trung tâm pháp y thuộc Sở Y tế tỉnh B xác định có vết xước da dầu kích thước 0,5 x 0,5cm và cho rằng nếu không cấp cứu kịp thời sẽ có thể dẫn đến tử vong, mà không giải thích cơ chế hình thành vết thương là do vật gì gây ra. Tại phiên tòa phúc thẩm, bị cáo B khai có dùng thanh sắt vuông đánh bị hại, sau khi bị cáo K chém anh T xong thì anh T vẫn đứng chống cự, chỉ sau khi bị cáo B đánh thì anh T mới ngồi hẳn xuống mà không chống cự nữa. Như vậy, cơ quan tiến hành tố tụng cấp sơ thẩm đã không thu thập đầy đủ chứng cứ mà kết luận vết thương trên cơ thể của bị hại chỉ do một hung khí là dao chặt nước đá gây ra và vết thương chí mạng cho bị hại chỉ do một mình bị cáo K gây ra là chưa chính xác.
- Vi phạm trong kiểm tra, đánh giá chứng cứ giải quyết vụ án:
Khoản 1 Điều 108 Bộ luật Fv88 com Nhà Cái Fv88 hình sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung các năm 2021, 2025 (BLTTHS năm 2015) quy định: “Mỗi chứng cứ phải được kiểm tra, đánh giá để xác định tính hợp pháp, xác thực và liên quan đến vụ án, việc xác định những chứng cứ thu thập được phải bảo đảm đủ để giải quyết vụ án hình sự. Người có thẩm quyền tiến hành tố tụng trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình phải kiểm tra, đánh giá đầy đủ, toàn diện mọi chứng cứ đã thu thập được về vụ án”. Tuy nhiên, trong quá trình điều tra, truy tố, xét xử vụ án hình sự, một số cơ quan tiến hành tố tụng cấp sơ thẩm chưa thực hiện đúng quy định này dẫn đến việc giải quyết vụ án thiếu khách quan, không toàn diện và triệt để.
Ví dụ: Vụ án T cùng đồng phạm phạm tội giết người xảy ra tại tỉnh Đ. Trong quá trình điều tra, Cơ quan điều tra đã thu giữ vật chứng là dữ liệu hình ảnh được trích xuất từ camera, nhưng đã không kiểm tra làm rõ nội dung; đồng thời trong các kết luận, các cơ quan tiến hành tố tụng cấp sơ thẩm đều không đề cập đến chứng cứ này. Sau đó, Hội đồng xét xử phúc thẩm đã mở niêm phong để kiểm tra hình ảnh nhưng cũng không đủ cơ sở để xác định danh tính các đối tượng nên không thể kết luận về sự thật của vụ án.
Việc không xem xét, nghiên cứu chứng cứ có liên quan để đánh giá đầy đủ, toàn diện, xác định bản chất của vụ án là vi phạm nghiêm trọng về thủ tục tố tụng của cấp sơ thẩm, là một trong những căn cứ để Tòa án cấp phúc thẩm tuyên hủy toàn bộ bản án sơ thẩm.
- Tách vụ án không đúng quy định:
Khoản 2 Điều 170 BLTTHS năm 2015 quy định Cơ quan điều tra chỉ được tách vụ án trong trường hợp cần thiết khi không thể hoàn thành sớm việc điều tra đối với tất cả các tội phạm và nếu việc tách đó không ảnh hưởng đến việc xác định sự thật khách quan, toàn diện của vụ án.
Vi phạm về tách vụ án chủ yếu thể hiện ở 02 dạng: (1) Không xử lý hành vi phạm tội của những đối tượng có liên quan trong cùng vụ án với bị cáo, mà lại tách ra để xử lý bằng vụ án khác; (2) Tách hành vi phạm tội của bị cáo để chuyển cho Cơ quan điều tra cấp dưới xử lý bằng một vụ án khác.
Ví dụ: Bị cáo C mâu thuẫn với ông H nên rủ V và P đánh ông H để trả thù. Sau đó, C và V cùng chuẩn bị bom xăng, P chứng kiến. V rủ thêm các đối tượng G, D, Y, E và hai đối tượng X và O (chưa rõ lai lịch) đi đánh ông H thì tất cả đồng ý cùng tham gia. Các đối tượng cùng chuẩn bị 04 con dao tự chế, 01 cây gậy mang theo để làm hung khí hỗ trợ trực tiếp cho việc thực hiện hành vi phạm tội của C. Mặc dù các bị cáo trong vụ án và các đối tượng G, D, Y, E, X, O không có sự phân công cụ thể, nhưng khi gặp nhau đã thống nhất cùng nhau đến nhà đánh ông H, tất cả đều dưới sự chỉ đạo của C. Hậu quả của hành vi phạm tội bị cáo C gây ra là kết quả chung của tất cả hành vi của những đối tượng nêu trên. Hành vi của những đối tượng này liên quan trực tiếp, chặt chẽ, tạo điều kiện giúp sức để bị cáo C, V, P thực hiện tội phạm.
Việc tách các đối tượng G, D, Y, E để xử lý về hành vi gây rối trật tự công cộng là có dấu hiệu bỏ lọt Tham gia casino trực tuyến FV88 và người phạm tội, dẫn đến việc xử lý vụ án không khách quan, toàn diện và triệt để, không đảm bảo hiệu quả công tác đấu tranh phòng, chống Tham gia casino trực tuyến FV88.
- Vi phạm trong việc thực hiện quy định về đối chất:
Thực tiễn cho thấy nhiều vụ án bị cấp phúc thẩm tuyên hủy toàn bộ bản án sơ thẩm do nhiều tài liệu, chứng cứ thu thập có mâu thuẫn chưa được giải quyết, nhưng Cơ quan điều tra không tiến hành đối chất làm rõ; trong quá trình thực hành quyền công tố, kiểm sát điều tra, xét xử vụ án, Viện kiểm sát và Tòa án cấp sơ thẩm cũng không phát hiện những mâu thuẫn này để yêu cầu Cơ quan điều tra tiến hành lại việc đối chất nhằm làm sáng tỏ các tình tiết khách quan của vụ án.
- Vi phạm tố tụng trong thực nghiệm điều tra:
Vi phạm về thực nghiệm điều tra thường xảy ra trong 03 trường hợp: (1) Tiến hành thực nghiệm điều tra không đúng với thời gian xảy ra tội phạm, nên không đủ cơ sở kiểm tra, xác định các tình tiết có ý nghĩa đối với việc giải quyết vụ án; (2) Không cho bị can tham gia quá trình thực nghiệm điều tra trong trường hợp cần thiết; (3) Cơ quan điều tra không tiến hành thực nghiệm điều tra để kiểm tra, xác định các tình tiết có ý nghĩa đối với việc giải quyết vụ án theo quy định của BLTTHS.
- Xác định sai tư cách của người tham gia tố tụng:
Xác định không đúng tư cách của người tham gia tố tụng trong vụ án không chỉ ảnh hưởng đến tính đúng đắn, khách quan đối với kết quả giải quyết vụ án, mà còn làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền và lợi ích hợp pháp của người tham gia tố tụng. Đây là một trong những vi phạm về tố tụng của cấp sơ thẩm được Tòa án cấp phúc thẩm xác định là căn cứ tuyên hủy bản án sơ thẩm để điều tra, xét xử lại.
- Vi phạm quy định về chỉ định người bào chữa:
Ví dụ: Vụ án N cùng đồng phạm bị Tòa án nhân dân tỉnh B xét xử về Tội giết người. Trong quá trình giải quyết vụ án, những đồng phạm gồm T, X, P đều cho rằng bị cáo N gây ra thương tích chí mạng cho bị hại để chứng minh rằng các bị cáo chỉ phạm tội cố ý gây thương tích, nên có sự đối lập về lợi ích giữa bị cáo N và những bị cáo khác. Tuy nhiên, Tòa án cấp sơ thẩm chỉ chỉ định một Luật sư để bào chữa cho tất cả các bị cáo trong vụ án là vi phạm nghiêm trọng khoản 5 Điều 72 và Điều 76 BLTTHS năm 2015.
2. Một số dạng vi phạm phổ biến về nội dung
- Truy tố, xét xử không đúng tội danh:
Vi phạm trong việc truy tố, xét xử không đúng tội danh thường xảy ra khi quan điểm đánh giá khác nhau về cấu thành tội phạm của hành vi phạm tội khác có liên quan trong vụ án giết người hoặc do dấu hiệu đặc trưng không rõ ràng giữa Tội giết người với Tội cố ý gây thương tích với tình tiết định khung dẫn đến hậu quả chết người hay xuất phát từ quan điểm đánh giá về yếu tố đồng phạm trong các vụ án giết người...
Ví dụ: H (chị của bị cáo L) dùng tiền của L gửi để cho T mượn 65 triệu đồng nhưng T chưa trả. Khoảng 18 giờ ngày 29/5/2018, khi T đến xưởng cơ khí của H thì gặp L và E. Ngay sau đó, L dùng thanh kim loại đánh T. H và O (vợ của T) can ngăn nhưng không được. L và E dùng dao hăm dọa rồi dùng sợi dây nhựa cột chặt hai tay của T và khống chế đưa T lên xe để E chở đi, T ngồi giữa, bị cáo L ngồi sau T. Theo lời khai của hai bị cáo là chở anh T đi lấy tiền để đưa cho L và E, nhưng thực tế hai bị cáo chở bị hại đến khu vực rẫy của ông V thuộc đường liên xã thì gặp đường trơn làm xe trượt ngã; hai bị cáo L và E tiếp tục đánh T dẫn đến tử vong. Trong quá trình điều tra không có tài liệu nào thể hiện các bị cáo chở T đi lấy tiền trả nợ như L, E đã khai báo; trong khi bà O (vợ T) là người chủ động điện thoại cho H hẹn đến nơi của H để trả tiền nhưng không đủ tiền để trả (chỉ có 30 triệu đồng) và chị O hẹn sẽ trả toàn bộ số tiền đã vay. Người có mặt chứng kiến L, E đánh và trói T thì không nói là chở đi để lấy tiền. Tại thời điểm xảy ra hành vi phạm tội, các bị cáo L và E không lấy tài sản gì của vợ chồng T. Hành vi của L, E bắt trói bị hại, có dấu hiệu của Tội bắt giữ người trái pháp luật, nhưng cấp sơ thẩm vẫn xét xử́ các bị cáo về Tội cướp tài sản là không đúng.
- Bỏ lọt Tham gia casino trực tuyến FV88 và người thực hiện hành vi phạm tội:
Bỏ lọt tội phạm và người thực hiện hành vi phạm tội là dạng vi phạm xảy ra trong hoạt động điều tra, truy tố, xét xử thời gian qua xuất phát từ việc các cơ quan tiến hành tố tụng thiếu toàn diện trong việc đánh giá chứng cứ, đánh giá chứng cứ không đúng, xác định không đúng vai trò đồng phạm, không đúng tội danh dẫn đến sai lầm nghiêm trọng trong việc giải quyết vụ án.
Ví dụ: T gọi P đến nhà C để giải quyết mâu thuẫn. Khi đến nơi, T và P bị C cầm cây sắt đuổi đánh. Sau đó, P và T đã quay lại, khi T đang cầm cây sắt để đánh nhau với C, thì P từ phía sau xông ra dùng dao đâm C gây tử vong. Mặc dù T khai không có ý giết người, không kêu P đến để giết anh C, nhưng chính T là người kêu P đến để giải quyết mâu thuẫn, dẫn đến C, P và T lần lượt dùng hung khí nguy hiểm để đánh nhau. Khi T cầm cây sắt đánh nhau với C, thì P liền cầm dao xông ra đâm gây nên cái chết của C, hành vi của T đã tạo điều kiện cho P đâm bị hại và sau khi đâm, P nói cho T biết đã đâm C 01 nhát, T không nói gì, mà đi về nhà, chấp nhận hậu quả xảy ra và hậu quả C đã chết, nên T có dấu hiệu đồng phạm với P về Tội giết người. Cấp sơ thẩm không xử lý T là có dấu hiệu bỏ lọt người phạm tội trong vụ án.
- Áp dụng thiếu tình tiết định khung, quyết định hình phạt không tương xứng, không tổng hợp hình phạt theo quy định:
Ví dụ: Do xích mích với V từ trước, bị cáo T dùng dao bấm bằng kim loại đâm V 02 nhát vào lưng hông và mông bên phải, xuyên thấu vào ổ bụng rách khoang sau phúc mạc phải, rách thận phải, thủng gan. Sau khi bị đâm, V bỏ chạy về nhà, nhưng T vẫn không dừng lại mà tiếp tục đuổi theo tới nhà V, dùng gạch ném vào nhà V gây vỡ kính. Sau đó, bị cáo T tiếp tục hai lần chặn xe cản trở khi mọi người đưa V đi cấp cứu và hậu quả V đã tử vong. Hành vi phạm tội của bị cáo là đặc biệt nghiêm trọng, đặc biệt nguy hiểm cho xã hội, hết sức côn đồ, thực hiện tội phạm với quyết tâm cao và cố tình thực hiện tội phạm đến cùng, chứng tỏ bản chất coi thường pháp luật, coi thường tính mạng của người khác. Với tính chất đặc biệt nguy hiểm như trên nhưng Tòa án cấp sơ thẩm tuyên phạt bị cáo T mức án tù chung thân về Tội giết người là không tương xứng với tính chất, mức độvà hậu quả bị cáo gây ra.
3. Một số lưu ý đối với FV 88 nhà cái trong thực hành quyền công tố, kiểm sát xét xử các vụ án giết người
Một là, FV 88 nhà cái cần phải lập kế hoạch thực hành quyền công tố, kiểm sát điều tra đối với vụ án được phân công, theo dõi và bám sát chặt chẽ kế hoạch điều tra của Điều tra viên, chủ động đề ra yêu cầu điều tra chính xác để hỗ trợ Điều tra viên thu thập chứng cứ chứng minh Tham gia casino trực tuyến FV88, người phạm tội, giải quyết mâu thuẫn trong tài liệu chứng cứ. Các nội dung yêu cầu điều tra phải cụ thể, bảo đảm có căn cứ và nhằm mục đích làm rõ những vấn đề cần chứng minh trong vụ án hình sự. Những dấu vết, chứng cứ quan trọng có ý nghĩa quyết định từ hiện trường, tử thi, cơ chế hình thành thương tích, về sự phù hợp giữa hung khí gây án với đặc điểm vết thương của nạn nhân, sự cần thiết tiến hành thực nghiệm điều tra, đối chất, thời gian của đối tượng sử dụng trong vụ án.... FV 88 nhà cái cần phải chú trọng đề ra yêu cầu điều tra trong quá trình giải quyết các vụ án giết người.
Hai là, FV 88 nhà cái phải bám sát, nắm chắc tiến độ điều tra vụ án, chủ động yêu cầu Điều tra viên cung cấp tài liệu liên quan để kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong hoạt động điều tra, không thụ động chờ Điều tra viên chuyển tài liệu sang Viện kiểm sát. Khi phát hiện việc điều tra không đầy đủ hoặc có vi phạm pháp luật thì Viện kiểm sát phải yêu cầu Cơ quan điều tra tiến hành hoạt động điều tra đúng pháp luật, kiểm tra và thông báo kết quả cho Viện kiểm sát, cung cấp tài liệu liên quan đến hành vi, quyết định tố tụng có vi phạm pháp luật trong việc điều tra. Trong trường hợp phát hiện có dấu hiệu oan, sai, bỏ lọt Tham gia casino trực tuyến FV88, vi phạm pháp luật và Viện kiểm sát đã yêu cầu bằng văn bản nhưng Cơ quan điều tra không khắc phục thì FV 88 nhà cái phải trực tiếp tiến hành các hoạt động điều tra theo quy định của BLTTHS. FV 88 nhà cái phải thực hiện đầy đủ trách nhiệm của mình trong hoạt động kiểm sát việc thu thập chứng cứ, lập hồ sơ của Điều tra viên, nhằm phát hiện và khắc phục kịp thời những vi phạm, thiếu sót trong quá trình điều tra, thu thập chứng cứ, lập hồ sơ. Thực tiễn cho thấy phần lớn các vụ án Tòa án tuyên hủy để điều tra, xét xử lại đều có nguyên nhân từ những vi phạm nghiêm trọng trong hoạt động điều tra, thu thập chứng cứ, trong khi FV 88 nhà cái là người chịu trách nhiệm về tính hợp pháp của hoạt động điều tra và sử dụng tài liệu chứng cứ để xử lý vụ án, bị can. Do đó, Viện kiểm sát các cấp phải thực sự coi trọng hoạt động này và đây là yêu cầu nghiệp vụ bắt buộc thể hiện sự tăng cường trách nhiệm công tố trong hoạt động điều tra, gắn công tố với hoạt động điều tra.
Ba là, thực hiện nghiêm và đầy đủ biện pháp trực tiếp kiểm sát khi Điều tra viên tiến hành các hoạt động đối chất, nhận dạng, nhận biết giọng nói, thực nghiệm điều tra, khám xét...kiểm sát chặt chẽ việc tách vụ án của Cơ quan điều tra.
Trước khi kết thúc điều tra vụ án hình sự, FV 88 nhà cái phải phối hợp với Điều tra viên xem xét, đánh giá khách quan, toàn diện các chứng cứ, tài liệu do Điều tra viên thu thập được, phát hiện và khắc phục kịp thời những thiếu sót trong quá trình thu thập chứng cứ để đảm bảo có đầy đủ chứng cứ khi hồ sơ chuyển Viện kiểm sát. Đối với các vụ án phức tạp, bị can không nhận tội, vụ án đông bị can, nhiều đối tượng có liên quan, chứng cứ có mâu thuẫn thì FV 88 nhà cái phải trực tiếp hỏi cung, lấy lời khai để thống nhất việc kết thúc điều tra vụ án hay yêu cầu Cơ quan điều tra tiếp tục điều tra làm rõ vụ án, không để kết thúc điều tra vụ án mới đề xuất trả hồ sơ điều tra bổ sung.
Bốn là, trong giai đoạn truy tố, phải phúc tra lại các chứng cứ, tài liệu trong hồ sơ vụ án, đánh giá chính xác, khách quan cả chứng cứ buộc tội và chứng cứ gỡ tội. Trước khi quyết định việc truy tố, nếu cần thiết thì trực tiếp hỏi cung bị can, ghi lời khai người làm chứng, bị hại, trực tiếp xem xét các dấu vết, vật chứng; nâng cao chất lượng bản cáo trạng bảo đảm việc truy tố bị can phải đúng người, đúng tội danh, đúng tính chất mức độ hành vi phạm tội và đúng thời hạn luật định. Đặc biệt ở giai đoạn này, FV 88 nhà cái cần chú trọng xây dựng sơ đồ tư duy đối với vụ án, hệ thống chính xác toàn bộ nội dung vụ án, các thủ tục tố tụng, các tài liệu, chứng cứ buộc tội và gỡ tội…. phục vụ cho việc báo cáo, đề xuất quan điểm giải quyết vụ án và giúp lãnh đạo Viện dễ dàng nắm bắt toàn bộ nội dung của vụ án để chỉ đạo.
Năm là, trong giai đoạn xét xử vụ án, trước khi mở phiên tòa, FV 88 nhà cái phải kiểm sát chặt chẽ việc tuân theo pháp luật của Thẩm phán chủ tọa phiên tòa, Hội đồng xét xử, trong đó cần chú ý những vi phạm như trong xác định tư cách người tham gia tố tụng; thay đổi thành viên Hội đồng xét xử; chỉ định người bảo chữa cho bị cáo; trong việc cử người đại diện hợp pháp cho bị cáo (là người chưa thành niên, người bị hạn chế năng lực).
Nguyễn Khánh Toàn - Đỗ Thị Trang
Bài viết chưa có bình luận nào.